Geleceğimizin köprüsü tarihimiz

1 Haziran 1971- Hüseyin Cevahir katledildi

İstanbul-Maltepe’de bir evde polis tarafından kuşatıldılar. 3 gün boyunca süren direnişte, THKP-C önderlerinden Hüseyin Cevahir katledildi, Mahir Çayan yaralı olarak yakalandı.

 

2 Haziran 1970- Orhan Kemal öldü

İşçi ve emekçilerin yaşamlarını konu eden romanlarıyla ünlü Orhan Kemal, Nazım Hikmet’le kaldığı cezaevinde, onun yönlendirmesi ile roman yazmaya başladı. Kendisi de işçi olarak çalıştığı için, işçilerin hayatını romanlarında işledi. Hanımın Çiftliği, Bekçi Murtaza, El Kızı gibi romanlarıyla ünlüdür

 

2 Haziran 1991- Ahmed Arif öldü

“Hasretinden prangalar eskittim” kitabıyla ünlenen Ahmet Arif, Kürt halkının acılarını, özlemlerini, emekçilerin sorunlarını şiirlerine yansıttı.  “Nerede olursan ol / İçerde, dışarda, derste, sırada / Yürü üstüne – üstüne / Tükür yüzüne celladın / Fırsatçının, fesatçının, hayının…/Dayan kitap ile / Dayan iş ile / Tırnak ile, diş ile / Umut ile, sevda ile, düş ile /Dayan rüsva etme beni.”

 

3 Haziran 1949- Mikhail Kalinin öldü

Ekim Devrimi’nin önderlerinden Kalinin, Bolşevik Partisi’nin MK’sı dahil her kademesinde yer aldı. 1949’da hastalıktan öldü. Türkçeye de çevrilmiş en önemli eseri “Devrimci Eğitim Devrimci Ahlak”tır.

 

6 Haziran 1981- MLSPB militanları Tamer Arda, Mete Atilla Ermutlu, Ercan Yurtbilir ve Doğan Özzümrüt, Maltepe’de ve Sefaköy’de ellerinde silahlarıyla çatışarak şehit düştüler.

 

8 Haziran 1844- Almanya’nın Silezya bölgesinde işçiler açlığa karşı ayaklandı.

 

13 Haziran 1969- Alpagut işgali

Çorum’da bulunan ve Özel İdare tarafından işletilen linyit sektörü, işçiler tarafından işgal edildi. Çalışma koşullarına karşı 786 işçi, 34 gün boyunca oluşturdukları komiteyle işyerini yönettiler ve bu sürede üretimi yüzde 50 oranında arttırdılar.

 

15 Haziran 1915- 19 Ermeni devrimci asıldı

Sosyal-demokrat Hınçak Partisi’nin MK üyesi Paramaz (Madteos Sarkisyan) ve 19 yoldaşı İstanbul Beyazıt Meydanı’nda asıldı. Paramaz, idam sehpasında şöyle haykırdı: “Siz sadece bizim vücudumuzu yokedebilirsiniz, fakat inandığımız fikirleri asla… Yarın Ermenilik ülkenin doğusunda özgür ve sosyalist Ermenistan’ı selamlayacaktır. Yaşasın Sosyalizm!”

 

15-16 Haziran 1970- Büyük işçi direnişi

Türkiye işçi sınıfının en büyük eylemidir 15-16 Haziran… İki gün boyunca İstanbul ve İzmit’te üretimi durdurarak yollara dökülen işçiler, 4 şehit pahasına ve sarı sendikacılara rağmen AP ve CHP hükümeti tarafından yürütülen sendikasızlaştırma saldırısını püskürttüler.

13 Haziran 1970’de dönemin cumhurbaşkanının onayladığı yasa, işçilerin sendika seçme hakkını gaspediyordu. O yıllarda işçi sınıfı hareketi yükselişe geçmişti. İşbirlikçi Türk-İş’ten kopuşlar başlamış ve DİSK’e akış hızlanmıştı. Burjuvazinin amacı, işçilerin bu akışını önlemek, DİSK’i yoketmekti.

15 Haziran günü, yasaya tepki olarak Anadolu yakasında bir yürüyüş başladı. Kartal, Paşabahçe, Beykoz, Maltepe’den katılımlarla, Ankara yolu trafiğe kapandı. Gebze’den de yürüyüşler başladı.  16 Haziran’da ise, Avrupa yakasındaki fabrikalar eyleme geçti. Birçok semtten de yürüyüşe geçen kitleler, öğrenciler ve esnaflar, valilik önüne ulaşmaya çalıştılar. Yürüyüşlere 75 bin kadar işçi katıldı. Sokaklarda polisle, askerle çatışarak, bariyerleri aşarak yürüdüler dört bir koldan… Türk Demirdöküm, Rabak, Sungurlar, Derby, Elektrometal, Auer, Çelik Endüstrisi, Otosan, Arçelik ve Vita fabrikalarından yoğun katılımlar oldu.

15 Haziran akşamı Bakanlar Kurulu, gösterilerin olduğu illerde 60 günlük sıkıyönetim ilan etti ve sendikacıları tutukladı. Eylemlerde 4 işçi yaşamını yitirmişti.

Olayların gelişiminden korkan DİSK, işçilere evlere dönme çağrısında bulundu. Bu tutumuyla eylem kırıcılığı rolü üstlendi. Dönemin DİSK başkanı Kemal Türkler’in radyodan yaptığı çağrılara rağmen, işçiler sokaklarda çatışmaya devam ettiler.

Burjuvazi, bu büyük direnişin ardından yasayı iptal etmek zorunda kaldı. 15-16 Haziran, işçi ve emekçiler mücadelesine ışık tutan, yol gösteren bir direniştir. Hakların sokakta, dişe diş bir mücadele ile kazanıldığını gösteren, “hak verilmez alınır” şiarını pratikte kanıtlayan bir direniştir.

 

16 Haziran 2005- MKP/HKO üyeleri Mercan’da katledildi

MKP Genel Sekreteri Cafer Cangöz, Aydın Hanbayat, Okan Ünsal, Ali Rıza Sabur, Alaattin Ataş, Cemal Çakmak, Berna Saygılı Ünsal, Kenan Çakıcı, Ökkeş Karoğlu, Taylan Yıldız, İbrahim Akdeniz, Dursun Turgut, Binali Güler, Ahmet Perktaş, Gülnaz Yıldız, Çağdaş Can, Ersin Kantar, kongre için Dersim’e giderken vahşice katledildiler.

 

18 Haziran 1936- Maksim Gorki öldü

Kendisi de işçi olan ve çok yoksul bir çocukluk geçiren Sovyet yazarı, emekçilerin yaşamlarını anlatan romanlar yazdı. “Ana”, en çok bilinen eseridir.

 

19 Haziran 1953- Rosenbergler idam edildi

Ethel ve Julius Rosenberg, 2. emperyalist savaş sonrası ABD’de “Mc Cartycilik” olarak bilinen “cadı avı”nda tutuklandılar, “Sovyet Ajanı” ilan edildiler ve idamla cezalandırıldılar. Af dilerlerse çocuklarına kavuşacakları söylendi, ama onlar “Ya suçsuzluğumuza inanan onca insan, onlar da bizim çocuklarımız değil mi? Onlara ihanet etmeyeceğiz” diye reddettiler. Evlilik yıldönümlerinde Sing Sing Hapishanesi’nde elektrikli sandalyede idam edildiler.

 

20 Haziran 1933- Clara Zetkin öldü

1857’de Almanya’da doğan Zetkin, 1910 yılında toplanan Uluslararası Kadın Konferansı’nda 8 Mart’ın Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak kutlanmasını  sağladı. Kadının kurtuluşunun koşulunu, “özel mülkiyetin kalkması ve kadının toplumsal üretime girmesi” olarak görüyordu. Emekçi kadınların  mücadelesine çok önemli katkılar sundu.

 

25 Haziran 2005- Kazım Koyuncu öldü

Laz müziğini geliştiren ve Karadeniz şarkılarını geniş kitlelere sevdiren Kazım Koyuncu, Çernobil sonrası Karadeniz’de yaygınlaşan kanser hastalığına yakalanarak yaşamını yitirdi.

 

27 Haziran 1905- Potemkin Ayaklanması

Dünyada ilk kez düzenli bir ordunun gemisinde yaşanan ayaklanmadır. 1905 Devrimi’nin başlangıcı olmuştur. Devrimin yenilgisinin ardından mürettebatıyla birlikte Romanya’ya sığınan gemi, ancak 1917 devriminden sonra geri dönebildi.

 

28 Haziran 1926- Cerjinski öldü

Sovyetler Birliği’nde devrimin ardından karşı devrimcilerle mücadele etmek için kurulan ÇEKA’nın başında görevlendirildi ve iç savaş sırasında önemli başarılar elde etti.

 

30 Haziran 1925- Şeyh Sait ve 46 arkadaşı idam edildi.

 

30 Haziran 1980- Çorum katliamı

Devlet eliyle organize edilen katliamda, sivil faşistler, Alevi mahallelerine saldırdılar. 26 kişi öldürüldü, yüzlercesi yaralandı. Yüzlerce aile de Çorum’u terk etmek zorunda kaldı.

 

Haziran ayında şehit düşen İhtilalci Komünistler

17 Haziran 1984- Mehmet Fatih Öktülmüş 

21 Haziran 1978- Muzaffer Mutlu

İstanbul’da sivil faşistler tarafından katledildi. Cenazesi, Amasya ve İstanbul’da düzenlenen gösterilerli Amasya’da toprağa verildi.

30 Haziran 1980- Songül Kayabaşı

15-16 Haziran direnişinin yıldönümünde İstanbul Kartal Karlıktepe’de düzenlenen silahlı korsan gösteride çıkan çatışmada bir asteğmen ve iki er öldürüldü. Bunun üzerine Kartal’da terör estiren devlet, yüzlerce devrimciyi gözaltına aldı. TİKB sempatizanı Songül Kayabaşı ile TKP-ML sempatizanı Aziz Aras işkencede katledildi.