Hapishanelerde hak gaspları

Yeni “çerçeve yasa” ile tutsakların serbest bırakılacağı izlenimi yaratılırken, hapishanelerde tahliyeleri engelleyen Cezaevi Gözlem Kurulları’nın yetkileri genişletiliyor; pişmanlık “tahliye”nin temeli haline getiriliyor. Hasta tutsakların tedavi hakkı faşist dayatmalarla engelleniyor. Disiplin cezaları, tecrit uygulaması artarak sürdürülüyor. Yani bir yandan “demokrasi” masalları ile kitleler yanıltılırken, baskıların dozu yükseltiliyor.

Adana İHD Şubesi 25 Ağustos’ta açıklama yaparak 3 Şubat operasyonlarında gözaltına alınan üyeleri Osman Kara ve Ali İhsan Tekiş’in sağlık sorunlarından kaynaklı tahliye edilmesini istedi. ÇHD Antalya Şubesi 18 Ağustos’ta yaptığı açıklamada Antalya S Tipi Hapishanesi’nde kalan tutsakların, ayakta sayım dayatmasına karşı çıktıkları için gardiyanların saldırısına ve işkencesine uğradığını duyurdu. NATO sürecinde tutuklananların 13 Ağustos’ta yapılan dayatmaya direndikleri için yaklaşık 200 metre yerlerde sürüklendiği ve farklı koğuşlara taşındığı aktarıldı. Sağlık raporlarının ise tutsaklara verilmediği de vurgulandı. ÇHD İstanbul Cezaevleri Komisyonu 23 Temmuz’da Marmara Bölgesi hapishanelerindeki hak gasplarını duyurdu. Kalabalık koğuşlarda tutukluların koridorda yattıkları, işkence gördükleri ve tedavi haklarının gasp edildiğine değinildi. Ayrıca devam eden açlık grevlerine vurgu yapılarak tutsakların taleplerinin karşılanması istendi. 

İHD 2025 yılı için hazırladığı raporu açıkladı. Rapora göre 2025 yılında bin 328 kişi tutuklandı. 

Marmara Hapishaneleri ile ilgili üç aylık raporunu açıklayan İstanbul İHD şubesi 355 hak ihlali tespit edildiğini duyurdu. İhlaller arasında sağlık hakkı gaspı, işkence ve kötü muamele, disiplin cezaları sıralandı. ÖHD Ege bölgesi hapishaneleriyle ilgili 6 aylık raporunu Temmuz ayı sonunda açıklandı. Raporda tecrit, sağlık hakkının gaspı, disiplin cezalarına değinilerek, baskılara son verilmesi istendi. 

22 Haziran’da tutuklanarak Silivri Hapishanesi’ne gönderilen Özcan Aksu, 5 Temmuz’da kaldırıldığı hastanede öldü. 26 Haziran’da ailesi tarafından ziyaret edilen Aksu’nun yüzünde darbe izleri olduğu, bilincinin bulanıklaştığı belirtilirken, tedavisinin neden geciktirildiği soruldu. Ailesi, Aksu’nun gardiyanlar tarafından dövüldüğünü söyledi. 

Samsun Kavaklı S Tipi Hapishanesi’nde kalan ve İHD’nin hasta tutsaklar listesinde de yer alan 31 yıllık tutsak Nidai Tezer’in tahliyesi 28 Temmuz’da bir yıl ertelendi. Aynı hapishanede 5 tutsağın tahliyesi yine Gözlem Kurulu tarafından engellendi. İzmir Kırıklar 1 Nolu F Tipi Hapishanesi’nde kalan 74 yaşındaki tutsak Mehmet Sait Yıldırım’ın tahliyesi 24 Ağustos’ta heyet tarafından “pişman olmadığı” gerekçesiyle 3. kez ertelendi. 2017’de tutuklanan Gazel Bulut, tahliyesinin “örgüt koğuşunda kalması” gerekçesiyle ertelenmesinin ardından Ağustos ayı içinde tahliye edildi. Kırıklar F Tipi Hapishanesi’nde kalan Emeğe Ezgi müzik grubunun elemanlarından Sinan Koçum’un tahliyesi, aldığı disiplin cezası gerekçe gösterilerek kurulun önüne dahi çıkartılmadan ertelendi. Bolu ve Giresun Espiye’de kalan 30’ar yıllık tutsaklar Levent Cin ve Zübeyir İdem’in tahliyeleri gözlem kurulları tarafından ikinci kez 3 aylık süreyle ertelendi. 

Giresun Espiye L Tipi Hapishanesi’nde 19 Temmuz’da ayağı kırılan Aydın Oğuz’un günlerce tedavisi engellendi. Hastaneye götürülmeyen tutsağa, tedavi adına sargı bezi, krem ve baston verildi. 14 Ağustos’ta Burdur Hapishanesi’nde kalp krizi geçiren Hüseyin Meral, hastanede yapılan anjiyodan sonra bir günde taburcu edilerek hapishaneye geri getirildi. Tedavisinin sürekli engellendiği ve hücreye konulduğu, gardiyanların saldırısına uğradığı ÖHD tarafından açıklandı. 

Sincan Kadın Hapishanesi’nde kalan NATO tutsaklarına, slogan attıkları gerekçesiyle iletişim hakkını gasp eden cezalar verildi. Burdur Yüksek Güvenlikli Hapishane’de kalan tutsaklara ise havalandırmaya çıkarken ağız içi arama dayatıldığı, telefon görüşmelerinde aktarıldı. Yine aynı hapishanede Ağustos ayında tutsakların yemeklerden zehirlendiği öğrenildi.