PDD – Proleter Devrimci Duruş Devrimler Tarihin Lokomotifidir
Dünyada çalışma koşulları en kötü ülkeler denilince, ilk akla Afrika ülkeleri gelir. Son yıllarda bunlara Türkiye de eklendi.
Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu’nun (ITUC) 149 ülkeyi kapsayan “Küresel Haklar Endeksi” raporunu açıkladı. Rapora göre Türkiye geçen yıl olduğu gibi 2023 yılında da çalışanların haklarını gaspetmede en kötü 10 ülke arasında yer aldı. Bangladeş, Beyaz Rusya, Ekvador, Mısır, Esvatini, Guatemala, Myanmar, Tunus, Filipinler ve Türkiye, çalışanlar için en kötü ülkeler.
Raporda belirtilen ihlaller özetle şöyle:
“10 ülkeden 9’u grev hakkını ihlal etti. Kanada, Togo, Kamboçya ve İspanya’daki işçiler, grev kararının ardından cezai kavuşturmaya veya işten çıkarmaya maruz kaldılar.
Ülkelerin yüzde 77’si çalışan insanların sendika kurma veya sendikaya üye olma hakkından dışlandı… Burundi, Haiti, Hindistan, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri, işçileri sendikal temsiliyetten dışlayan ülkeler arasında yer aldı. (…)
10 ülkeden 8’i toplu sözleşme hakkını ihlal etti. Hollanda, Kuzey Makedonya, Zimbabwe, Honduras, Endonezya, Karadağ ve Sırbistan’daki işçilerin toplu sözleşme haklarının ciddi şekilde azaldığı görüldü.
Beyaz Rusya, Myanmar, Hong Kong, Orta Afrika Cumhuriyetleri ve Guatemala da dahil olmak üzere ülkelerin yüzde 73’ü sendikaların tescilini engelledi veya yasakladı.
69 ülkede işçiler tutuklandı ve gözaltına alındı. Myanmar, Hong Kong, Dominik Cumhuriyeti, Hindistan ve Türkiye’de de önde gelen sendika liderleri hedef alındı… Zimbabwe, Çin ve Kazakistan’daki sendika liderleri ve işçi hakları savunucuları uydurma suçlamalarla yargılandı ve davaları genellikle yasal sürecin hiçe sayılmasıyla kuşatıldı.”
Türkiye’de sendikalaşan işçiler hemen kendilerini kapının önünde bulur. Direnişe geçtiğinde ise güvenlik güçlerinin saldırısıyla karşılaşırlar, gözaltına alınırlar. Bütün bu aşamaları geçen işçileri, patronlar lehine çalışan yargı karşılar. Patronların işkolu itirazı başvurusu sonucunda yıllara yayılan davalarla sendikanın yetkisi düşürülür. Bu süre içinde sendika yetkiyi alsa bile, işçiler patronlar tarafından tehdit edilerek istifaya zorlanmış veya işten çıkarılmıştır. Yetkiyi alan sendika TİS yapacak üye bulamaz. Yetkiyi alan sendikanın yetkisini boşa düşürmede patronların başvurduğu başka bir yöntem de işkolu değişikliğidir. Aynı tezgahta çalışan işçileri taşeron şirketler kurarak farlı farklı işkolunda gösterip sendika yetkisini düşürürler.
AKP hükümeti grev yasaklama hükümetidir. Kamu ve özel farketmeksizin, neredeyse her grev “mili güvenlik ve sağlığı tehdit” gerekçesiyle yasaklandı. Ancak 2023 yılı başında metal işçileri, grev yasağına rağmen fiili greve giderek çok kısa sürede haklarını aldılar.
Türkiye kayıtdışı çalışma ülkesidir. Son yıllarda göçmen işçilerin artmasıyla ülke adeta kayıtdışı atölyesine dönüştü. İşçi ücretlerinin en çok verilmediği ülkedir aynı zamanda. Başta inşaat işçileri olmak üzere işçilerin ücretleri gasp edilir, gaspedilen ücretler için ayrıca eylem yapmak gerekir.
Hal böyleyken ne yazık ki, çoğu işbirlikçi, uzlaşmacı sendikalar da işçilerin haklarını savunmazlar. Türkiye’nin işçi hakları gaspında en kötü 10 ülke arasına girmesinin müsebbiplerinden biri de sendikaların ihanetidir. İşçi sınıfının bu “kötü sicil”i değiştirmesi, tabanda örgütlenmesi, sendika yönetimlerine devrimci işçileri getirmesi, patronlara ve onların çıkarını savunan hükümetlere karşı mücadeleyi yükseltmesiyle olacaktır.
