Geleceğimizin köprüsü tarihimiz

1 Ocak 1906- Moskova Ayaklanması

Yüzbin işçiyi temsil eden Sovyetler, 8 Aralık’ta genel greve çıktılar. Menşeviklerin pasifist çizgisi yüzünden, devrim dalgası geriye düştü. Ayaklanmanın bastırılması sırasında binlerce işçi öldürüldü, devrimciler tutuklandı, idam edildi. Bu yenilginin derslerini kuşanan Bolşevikler, 1917 Ekim’ine giden yolu kıran kırana bir mücadeleyle düzlediler.

 

1 Ocak 1959- Küba devrimi

Fidel Castro önderliğindeki Kübalılar, ABD işbirlikçisi Batista diktatörlüğünü devirerek iktidarı ele geçirdi. Küba devrimi, dünya halkları tarafından coşkuyla karşılanırken, Latin Amerika’yı arka bahçesi olarak gören başta ABD olmak üzere emperyalist kapitalist ülkelerde paniğe yolaçtı. Devrimden sonra ABD’nin Küba’ya karşı giriştiği sayısız provokasyonlar, sabotaj ve operasyonlar her defasında başarısızlığa uğradı.

 

4 Ocak 1991- Zonguldak maden işçilerinin Ankara yürüyüşü

48 bin maden işçisini kapsayan TİS görüşmelerinin tıkanmasıyla, maden işçileri 30 Kasım 1990’da greve çıktı. 3 Ocak 1991’de ülke genelindeki bir günlük genel grevin ertesi günü, onbinlerce maden işçisi eşleri ve çocuklarıyla birlikte Ankara’ya doğru yürüyüşe geçti. “Gemileri Yaktık Geri Dönüş Yok” sloganıyla Ankara’ya yürüyen maden işçilerinin direnişi, sendika ağalarının barikatına takıldı. Bolu Mengen’de durdurulan maden işçileri evlerine geri gönderildi. Burjuvaziye büyük bir korku yaşatan madenci yürüyüşü, işçi sınıfının sendika ağalarının kurduğu barikatı aşmadan haklarını kazanamayacağını bir kez daha göstermiş oldu.

 

5 Ocak 1996- Ümraniye Cezaevi katliamı

Faşist idarenin hak gasplarına karşı, ‘96 ÖO eyleminde yitirdiğimiz Osman Akgün’ün başında yer aldığı direnişte DHKP-C davası tutsakları Rıza Boybaş, Abdülmecit Seçkin ve Orhan Özen, hastanede de Gültekin Beyhan şehit düştü.

 

6 Ocak 1969- Commer’in arabası yakıldı

“Vietnam Kasabı” olarak bilinen ABD Büyükelçisi Commer’in ODTÜ’ye bir konferans için gelmesi üzerine, devrimci gençler toplanarak Commer’in arabasını yaktılar. Bu eylem, antiemperyalist mücadelenin simgelerinden biri oldu.

 

9 Ocak 1905- Petersburg’da Kanlı Pazar

Çar’a dilekçe vermek için saraya doğru yürüyen 140 bin işçinin üzerine askerler tarafından ateş açıldı ve binlerce işçi katledildi. Bu katliam 1905 devrimini tetikleyen en önemli halkalardan biridir. Eyleme önderlik eden Papaz Gapon adlı Çarlık ajanı da işçiler tarafından öldürülmüştür.

 

9 Ocak 2013- PKK’nin kurucularından Sakine Cansız, Paris’te PKK kadroları Fidan Doğan, Leyla Şaylemez ile birlikte katledildi.

 

17 Ocak 1961- Patrice Lumumba katledildi

8 Temmuz 1960’da Kongo halkı Belçika sömürüsüne karşı ayaklandı. Ayaklanma kanla bastırıldı ve önderi Lumumba, işkenceyle katledildi.

 

P 19 Ocak 2007- Hrant Dink öldürüldü

Agos gazetesi genel yayın yönetmeni Hrant Dink, aylarca yürütülen faşist kampanya sonucunda katledildi. Dink’in katledilmesiyle ilgili dava hala sürüyor. AKP hükümeti önce birkaç sivil faşisti, sonra ise Fetöcü dediği polisleri yargılayarak, kendini aklamaya çalışıyor.

 

21 Ocak 1924- Lenin’in ölümü

 

22 Ocak 1980- Tariş direnişi

Devletin faşist kadrolaşmaya gitmesine karşı eyleme geçen işçilere polisin saldırması üzerine, işçiler fabrikayı işgal etti ve direniş tüm İzmir’e yayıldı. On bin asker fabrika kapısına dayandığında bile, işçiler, kapılara yığdıkları pamuk balyalarını ateşe vererek sonuna kadar direndi. Tariş Direnişi, işçi sınıfının militan direnişçi geleneğinde önemli kilometre taşı oldu.

 

22 Ocak 1946- Mahabad Kürt Cumhuriyeti kuruldu

II.Emperyalist Paylaşım Savaşı’nda Ağustos 1941’de, Sovyet Kızıl Ordusu İran’ın kuzeyinde bulunan Sakız kentine girdi. İran ordusu silah ve cephanelerini bırakarak geri çekildi. Kızıl Ordu bölgeyi ele geçirdi. Geride bırakılan savaş araç gereçleri ile birlikte Mahabad kenti fiilen Kürtlerin denetimine geçti.

Uluslararası koşulların ve dengelerin hızla değiştiği böylesi tarihi bir kesitte, Kürt halkı kendi devletini kurma yolunda yüzyıllardır beklediği anı yakalamış oldu. Mahabad’ın kuzeyinde bulunan Azeri halkı da Azerbaycan Cumhuriyeti’ni ilan etti. Sonrasında Mahabad Kürt Cumhuriyeti (MKC) ile birçok alanda dostluk anlaşmaları imzalandı.

Küçük Kürt gruplar ile birlikte hareket eden İran Kürdistanı Demokratik Partisi MKC’nin kuruluşuna öncülük etti. İ-KDP’nin programı kimi reform taleplerinden ibaretti. Hem partinin hem de devletin yönetici kademelerine yerleşmiş bulunan Kürt aşiret reisleri, Cumhuriyetin en zayıf yönünü oluşturuyordu.

Kadı Muhammed önderliğindeki İ-KDP ciddi bir savaşım vermeden, doğan irade boşluğundan ve Sovyetler’in bölgedeki varlığından yararlanmasını bildi. Sovyetler Birliği her türlü kurumlaşmada, silah, cephane, matbaa, motorlu taşıt vb. temininde, karşılıksız yardımlarda bulundu.

II.Emperyalist Paylaşım Savaşı’nın bitiminden sonra, 9 Mayıs 1946’da SB bölgeden çekildi. İngiliz-Amerikan emperyalizminin desteklediği İran gericiliği, 17 Aralık 1946’da Mahabad Kürt Cumhuriyeti topraklarına girerek varlığına son verdi. Kadı Muhammed, kardeşi Sadiri Kadı ve amcasının oğlu Seyfi Kadı 31 Mart 1947’de MKC’nin ilan edildiği Çuwarçıra meydanında idam edildiler. Kürt yurtseverleri, MKC’nin yıkılmasından sonra dağlara çıktılar ve burada İran gericiliğine karşı savaşım vermeye devam ettiler. Bu kısa ömürlü Kürt devleti, Kürt ulusal bilincinin gelişmesine politik ve ideolojik birikim sağlanmasına büyük katkılar sağladı.

 

23 Ocak 1983- TKP-ML Hareketi militanı Ali Aktaş Adana Kapalı cezaevinde idam edildi.

 

23 Ocak 1950- Vasil Kolarov öldü.

Vasil Kolarov 1877’de doğdu. 1919’da kurulan Bulgar Komünist Partisi’nde, MK’nın ilk sekreteri oldu. Komüntern’de görev aldı. Bulgar devriminin önderlerinden biriydi. Dimitrov’un ölümünden sonra Bulgaristan’da Başbakanlık yaptı.

 

28 Ocak 1963- Kavel direnişi

Kavel’de sendikasızlaştırmayı dayatan patronun işçi kıyımına girişmesi üzerine, işçiler fabrikayı işgal ettiler. Direnişçi işçilerin halkla bütünleşmiş kararlı mücadelesi sonucu patron geri attı. Direnişin ardından 14 öncü işçinin tutuklanmasına karşılık, yine aynı kararlılıkla direnişin sürmesi sonucu işçiler serbest bırakıldı. 1961 Anayasası’nda grev hak olarak tanınmasına rağmen, yasa haline getirilmesi sürekli erteleniyordu. Kavel, grev hakkının grev yaparak kazanmasında kilometre taşı oldu.

 

31 Ocak 1906- Bolşevik işçi önderlerinden Babuşkin kurşuna dizildi.